టటకి ట టట్టకిట్టటట

పాల్కురికి సోమనాధుడు వ్రాసిన అక్షరాంక పద్యాలు

టటకి ట టట్టకిట్టటట కిట్టటటట్ట టకిట్టటట్టకి
ట్టటకిట టట్టకిట్టట కిటట్టట టోన్ముఖటంకృతి స్ఫుటోత్కటపటహాదినిస్వన వియత్తలదిక్తటతాటితార్భటోద్భట పటుతాండవాటన, “ట”కారనుతా! బసవేశ పాహిమాం!

తాత్పర్యము:

ఓ బసవేశ్వరుడా ! నీ శివతాండవము టకటక అను చప్పుళ్లతో పై పైకి విస్తరిస్తున్న వింటినారియొక్కధ్వనుల వంటి ధ్వనులు కలిగినది. స్పష్టమైనది. భయంకరమైనది.తప్పెట మొదలైన వాటి ధ్వనులతో ఆకాశము మరియు దిక్కుల అంచులను తాకుచున్నది.అనేక కేకలు కలిగినది.అధికమైనది. నేర్పుకలిగిన నాట్యములోతిరుగువాడా! టకారము అను అక్షరముతో పలుమార్లు ఈ పద్యంలో పొగడబడినవాడా ! ఓ శివా ! నన్ను రక్షించు.

పాల్కురికి సోమనాథుడు :

12వ శతాబ్దానికి చెందిన ప్రసిద్ధ వీరశైవ కవి. ఆయన రాసిన అక్షరాంక పద్యాలు/గద్యాలు వర్ణమాలలోని అక్షరాలను (అ, ఆ, ఇ, ఈ…) లేదా ఒకే అక్షరాన్ని (ఉదాహరణకు ‘ట’ కారం) పదేపదే ఉపయోగిస్తూ, చమత్కారంగా శివుణ్ణి స్తుతించే అద్భుతమైన కావ్య ప్రక్రియలు.

అక్షరాంక గద్యం (అచ్చులు): ‘అ’ఖిల లోకాధార, ‘ఆ’నంద పూర, ‘ఇ’న చంద్ర శిఖి నేత్ర… అంటూ తెలుగు వర్ణమాలలోని అచ్చులతో శివుణ్ణి స్తుతించే విధానం.

‘ట’కార చమత్కారం: ‘టటకిట టట్టకిట్టటట కిట్టటటట్ట…’ అంటూ ‘ట’ అక్షరంతో శివతాండవాన్ని, శివుని శౌర్యాన్ని వర్ణిస్తూ సాగే పద్యం అత్యంత ప్రసిద్ధమైనది.

శైలి:
పాల్కురికి సోమనాథుని రచనలు ఎక్కువగా ‘జానుతెనుగు’లో, దేశీయ ఛందస్సులో (ద్విపద) సాగుతాయి.

ప్రయోజనం: వీరశైవ ప్రచారంలో భాగంగా శివతత్వాన్ని సాధారణ ప్రజలకు అర్థమయ్యేలా చెప్పడం, తెలుగు భాషా వైవిధ్యాన్ని చాటడం ఈ పద్యాల ముఖ్య ఉద్దేశం.

ఈ పద్యాలు ఆయన రచనా నైపుణ్యానికి, తెలుగు భాషా పాండిత్యానికి నిదర్శనం